Ara
  • Ünver DİREM

Otizm Spektrum Bozukluğuna Sahip Bireylerin Özellikleri

CDC (2015) OSB’nin özellikleri ile ilgili bazı belirtileri şu şekilde belirtmiştir;


12 aylıkken adına tepkide bulunmama, 14 aylıkken ilgilendiği ya da istediği nesneleri parmağı ile işaret ederek gösterememe, 18 aylıkken evcilik oyunu oynayamama (oyuncak bebeği besleme gibi), göz kontağından kaçınmak ve yalnız olmak istemek, diğer insanların duygularını anlamada zorluk ve kendi duygularını anlatmakta zorluk yaşamak, gecikmiş konuşma, tekrarlayıcı konuşmalar (ekolali), sorulan sorulara alakasız cevaplar vermek, küçük değişikliklerde öfkelenmek, takıntılı ilgiler sergilemek, el çırpma, kendi etrafında dönme ve ya sallanma (ileri-geri) ve ses, koku, ışık ve hislerle ilgili olağandışı tepkiler sergilemek gibi davranışlar gözlemlenebilmektedir.


Sosyal Beceriler: OSB’nin tüm tiplerinde en yaygın belirtiler sosyal ilişkilerdedir. OSB’li bireyler sadece çekingenlik gibi sosyal zorluklar yaşamazlar. Sosyal durumlar onların tüm hayatları için bir problemdir. OSB’li bireylerin yaşadığı sosyal zorluklar şu şekilde incelenebilir; 12 aylıkken adına tepkide bulunmama, yalnız oynamak isteme, ortak dikkat sergilememe, sadece istekleri için etkileşime girme, düz ve uygun olmayan yüz ifadesi, kişiler arası fiziksel mesafeyi anlamada zorlu, fiziksel kontaktan kaçınma, başkalarının kendini sakinleştirmesi durumundan memnun olmama, diğer insanların duygularını anlamada zorluk ve kendi duygularını anlatmakta zorluk yaşamak gibi sosyal etkileşim sorunları yaşaya bilmektedirler.


OSB’li bireylerin her birinin iletişim becerileri farklıdır. Bazıları iyi konuşabilir. Bazıları hiç konuşama ya da çok az konuşabilirler. OSB’li bireylerin %40’ı hiç konuşamaz, %25-30’u 12-18 aylar arası bazı kelimeleri kullanabilirler fakat daha sonraki aylarda söyleyebildikleri kelimeleri kullanmayı bırakırlar. Diğerleri belki konuşabilirler fakat erken çocuklukta konuşma olasılıkları yok denecek kadar azdır. OSB ile ilişkili bazı iletişim becerileri şu şekildedir; gecikmiş konuşma ve dil becerileri, anlamsız tekrarlayıcı konuşma (ekolali), zamirleri kullanamama, sorulara alakasız cevaplar verme, işaret etmez yada işaret edilen şeylere karşılık vermez, jest ve mimikleri kullanamaz (bay bay yaparken el sallama gibi), mimiksiz surat ifadesi ve robotik ses tonu ya da şarkı söyler gibi konuşma, sembolik oyun oynamama (-mış gibi yapamama ör: oyuncak bebeği besler gibi yapamama), şakaları, alay edilmeyi ya da sataşmaları anlayamama bunlardan bir kaçıdır (CDC, 2015).


OSB’li bireyler alışılmışı dışında ilgi ve davranışlara sahiptirler. Bunlar şu şekilde sıralanabilir; oyuncakları veya diğer nesneleri bir sıraya dizme, oyuncaklarla her zaman aynı şekilde oynama, oynadıkları oyuncakları bir parçası ile daha yoğun ilgilenme (ör: arabaların tekerleri), basit değişikliklerde öfkelenme, belirli rutinleri izleme, el şaklatma ya da sallama, öne-arkaya doğru sallanma ya da kendi etrafında dönme bunlara örnektir.


OSB’li bireylerin sergilediği diğer davranışları şu şekilde sıralayabiliriz; hiperaktif olma, düşünmeden hareket etme, çok kısa konsantre olma, öfke, kendine zarar verme, problem davranış sergileme, sıra dışı yeme ve uyku alışkanlıkları, sıra dışı duygusal tepkiler, korkusuz olma ya da olması gerekenden çok fazla korkma ve ses, koku, tat, ışık ve hissettiklerine sıra dışı bir şekilde tepkide bulunma olarak sıralanmaktadır (CDC, 2015).


Uyum becerileri; Uyumsal davranışlardaki eksiklikler OSB'nin belirleyici bir özelliği değildir; Bununla birlikte, uyumsal davranışlardaki gecikmeler OSB'li birçok çocukta yaygın olarak görülmektedir. Uyum davranışları, kişisel beceriler (soyunma ve tuvalet vb.), Ev içi beceriler (masanın ayarlanması ve temizlenmesi, yatağın yapılması vb.), Toplumsal becerileri (alışveriş, restoran vb.) ve güvenlik becerileri gibi günlük yaşam aktivitelerini içerir. Uyum becerilerindeki zorluklar bireyin bağımsız yaşama, toplumsal faaliyetlere katılma ve tipik bir sınıf ortamına katılma özelliklerini etkileyecektir; bu nedenle, uyum davranışlarındaki eksiklikleri gidermek esastır (Najdowski ve arkadaşları, 2014).


Organize olma becerilerinde eksiklik; planlama ve düzenleme, bir görevi başlatma, düzgün bir şekilde katılma (doğru uyaranlara tepkide bulunma, bir hedefe yönelik dikkatin sürdürülmesi, çoklu görev uygulaması, görevler arasında dikkatin değiştirilmesi vb.) gibi amaç yönelimli davranışta kullanılan bilişsel süreçleri ifade eder; alternatif çözüm ve planlar üretme isteği ile odaklanmış çalışma belleği, izleme performansı, problem çözme ve esneklik göstermeyi engellemektedir. Bu OSB'li çocuklar için önemli bir gelişim alanıdır çünkü çocukların kendilerini düzenleyebilmelerine olanak tanıyan bu tür becerilerdir. Spesifik olarak, bunlar, kendilerini organize etmelerine yardımcı olan ve uzun vadedeki hedeflerine ulaşmak için plan yapmayı, ödül kazanmayı, hangi uyarıların önem taşıdığını belirlemelerini, duygularını ve performanslarını yönetmelerini gerektiren becerilerdir. Bu beceri sayesinde mümkün olduğunca etkin ve verimli çalışabilirler (Najdowski ve arkadaşları, 2014).


Bilişsel beceriler; OSB'li çocukların bilişsel becerilerinde gecikmelerle sıklıkla rastlandığı bildirilmiştir. Bu alandaki açıkların hem zihinsel durumlarını hem de diğerlerini (sosyal biliş; bazen de akıl yürütme). Başkalarının düşünceleri, arzuları, niyetleri, inançları, duyguları ve tercihleri ​​gibi zihinsel durumları anlama, başarılı bir sosyal etkileşim için gerekli güçlü bir akıl yürütme repertuarını geliştirmek için önemlidir. Örneğin, bu tür repertuarın geliştirilmesinde, bahane etme, paylaşma, benlik bilinci, kendini yansıtma, ikna, empati ve aldatma gibi birçok sosyal davranışta önemli bir rol oynadığı öne sürülmüştür (Najdowski ve arkadaşları, 2014).


#otizm #autism #otistik #autistic #rehabilitasyonmerkezi #rehabilitasyon #danışmanlık #değerlendirme #ablls #temeldil #müfredat #neredenbaşlamalıyım #öğretmen #öğrenci #çocuk #anne #baba #sevgi #aile #özeleğitim #ozelegitim #aileeğitimi #aileegitimi #özelçocuklar #sevgi #eğitim #danışmanlık #ailedanışmanlığı #aileeğitimi #uda #aba

22 görüntüleme

©2020, ilkiz özel eğitim tarafından Wix.com ile kurulmuştur.